Van ambitie naar aanpak
In 2014 bundelden Amsterdam stadsdeel Zuid en GGZ inGeest hun ambitie om sociale inclusie in de wijk te versterken. Vanuit medewerkers van Huizen van de Wijk kwam de vraag voor ondersteuning om beter om te gaan met bewoners met ervaring in de ggz. Daarnaast benadrukten gesprekken met deze bewoners en TEAM ED de behoefte aan een ggz-vriendelijke wijk met herstelplekken en beter toegankelijke (welzijns)voorzieningen. Samen met welzijnsorganisatie Dynamo ontstond zo de innovatieve aanpak GGZ in de Wijk, later W in de Wijk.
Van 0 naar succes
In januari 2016 ging GGZ in de Wijk officieel van start in Amsterdam Zuid. Moni Hanasbei, ggz-coach welzijn van het eerste uur vertelt: “Samen met de ggz-coaches en TEAM ED heb ik de aanpak vanaf nul opgebouwd. We zijn gestart met buurtgesprekken, inloopspreekuren en samenwerkingen met lokale initiatieven. Ook begonnen we de basistraining GGZ in de wijk, wat nu de training bouwstenen voor een ggz-vriendelijke wijk heet. Uniek was (en is) dat we professionals en vrijwilligers niet apart, maar juist samen coachen.” Georgette Groutars, directeur TEAM ED, voegt hier nog aan toe: “Daarnaast vormen de ED-plaatsen een belangrijke toevoeging. In deze herstelwerkplaatsen komen mensen met een psychische kwetsbaarheid ongedwongen samen.” Al na een jaar werd GGZ in de Wijk benoemd tot één van de drie regionale zorginnovaties door het Trimbos Instituut.
Van GGZ in de Wijk naar W in de Wijk
Om de bredere focus op inclusie en samenlevingsopbouw te benadrukken veranderde ‘GGZ in de Wijk’ in 2023 naar ‘W in de Wijk’: samen Werken aan Wijken Waar iedereen Welkom is. “Een belangrijke aanpassing, aangezien we domeinoverstijgend werken en juist de voorkant willen versterken. We benaderen alles vanuit de bewoners: wat wil en kan hij/zij zelf?”, verklaart Chris van der Kroon, vanaf het begin betrokken vanuit de gemeente Amsterdam. Van interesse naar implementatie Intussen kwam er niet alleen interesse vanuit andere stadsdelen in Amsterdam, maar ook andere steden, wijken en buurten zochten naar mogelijkheden om bewoners in een kwetsbare positie te helpen hun plek te vinden. Er verschijnt een handboek in samenwerking met Movisie dat richting geeft, de vijf belangrijkste bouwstenen beschrijft en veel ruimte biedt om de werkwijze zelf in te vullen en bij te stellen. In 2024 volgde de implementatiewijzer in samenwerking met Movisie, Kenniscentrum Phrenos en Trimbos Instituut, een praktisch hulpmiddel om samen een wijkgericht plan op te stellen. Naast de vijf bouwstenen bevat de wijzer diverse voorbeelden, formats, video’s en tips voor borging en doorontwikkeling. Zo worden medewerkers beter toegerust om inclusieve wijken te creëren en om te gaan met zorgen, onbegrip of uitsluiting.
Stedelijke dekking
In Amsterdam is W in de Wijk is in vier stadsdelen actief wanneer de IZA SPUK-subsidie medio 2024 wordt toegekend. Hierdoor kan de aanpak worden versterkt en opgeschaald naar de stadsdelen Zuidoost en Noord. Het aantal ED-plaatsen breidt uit naar 24 locaties. Hiermee heeft W in de Wijk nu bijna een stadsbrede dekking. Een mooi resultaat van 10 jaar W in de Wijk!
Toekomst
Met een stedelijke dekking biedt W in de Wijk duurzame samenwerkingen, beter toegeruste professionals en vrijwilligers, meer kennis over de doelgroep en welkome buurten waar ook mensen met psychische kwetsbaarheid zich thuis voelen. Hierdoor verbeteren ze hun mentale gezondheid. “Het is onze ambitie om met W in de Wijk in heel Amsterdam actief te zijn, dus ook nog in stadsdeel Centrum en in Weesp. Buiten Amsterdam is de aanpak al actief in Hoofddorp en Amstelveen en brengen we het landelijk onder de aandacht met een goedlopend landelijk leernetwerk van Movisie. Tot slot zijn we een onderzoek gestart naar de impact van W in de Wijk. Met deze inzichten willen we de aanpak onderbrengen in de databank van erkende sociale interventies (Movisie). Hierdoor krijgen bestaande en nieuwe regio’s de aanpak gemakkelijker duurzaam gefinancierd in de toekomst.”, Tjerk Kamann, projectleider W in de Wijk.
